01

ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) Tanımı ve Şüphe Standardı

▾

• Şüpheli işlem: Yükümlüler nezdinde veya bunlar aracılığıyla yapılan/yapılmaya teşebbüs edilen işleme konu malvarlığının yasa dışı yollardan elde edildiğine veya yasa dışı amaçlarla kullanıldığına dair herhangi bir bilgi, şüphe veya şüpheyi gerektirecek husus bulunması hali.
• Kritik: Kesin bilgi gerekmez; şüphe yeterlidir. Bu standart ceza muhakemesindeki şüphe kavramından farklıdır.
• Kapsam: Tamamlanan işlemler + teşebbüs edilen işlemler.
• FATF (finansal eylem görev gücü) Tavsiye 20: Şüpheli işlem derhal MİB'e bildirilmeli; bildirimden önce MİB onayı gerekmez.

02

İhbar Riski (Tipping-off) ve Gizlilik

▾

• İhbar yasağı (Tipping-off): Yükümlü, müşteriye ya da ilgili üçüncü kişiye ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) yapıldığını bildirmemelidir.
• 13 No'lu MASAK (mali suçları araştırma kurulu) Tebliği: Müşterinin şüphelenmesine yol açacak tutum ve davranışlardan kaçınılır.
• KYC (müşteri tanıma) sürecinde istisna: Müşterinin tanınması süreci ihbara yol açacaksa bu süreç geçici olarak uygulanmayabilir.
• Gizlilik: ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) bilgileri yalnızca MASAK (mali suçları araştırma kurulu) ile paylaşılır; üçüncü taraflara aktarılamaz.

03

ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) Gönderme Usulü

▾

• Sistem: MOBESAS (MASAK (mali suçları araştırma kurulu)'ın elektronik bildirim sistemi) üzerinden gönderilir.
• Hukuki koruma: İyi niyetle ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) yapan yükümlüler ve çalışanları hukuki ve cezai sorumluluktan korunur.
• ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) türleri:
  • Standart ŞİB (şüpheli işlem bildirimi)
  • İşlem ertelemeli ŞİB (5549 md.19/A kapsamında)
• Geri bildirim: MASAK (mali suçları araştırma kurulu), yükümlülere ŞİB (şüpheli işlem bildirimi)'lerin akıbeti hakkında genel ve özel geri bildirim sağlar.

04

ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) Kriterleri ve Tipolojiler

▾

• Olağandışı işlem göstergeleri: İşlem tutarının müşteri profiliyle uyumsuzluğu, nakit yoğunluğu, coğrafi uyumsuzluk, açıklanamayan kaynak.
• Aklama tipolojileri: Smurfing, offshore transfer, paravan şirket işlemleri, gayrimenkul alımı.
• TF tipolojileri: Küçük tutarlı düzenli transferler, KAGKler üzerinden fon akışı, yüksek riskli ülkelere transfer.
• KİSYF (kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanı) tipolojileri: İkili kullanım ürünü alımı için nakit ödeme, yaptırımlı ülkelere transfer.

Bu sayfada Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB) konusunu 4 ana başlık altında inceleyebilirsiniz. Konu, Uyum Görevlisi Modül 1 sınavının önemli bölümlerinden birini oluşturmaktadır. Özeti okuduktan sonra 20 açıklamalı soru ile kendinizi test edebilirsiniz.

• ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) Tanımı ve Şüphe Standardı
• İhbar Riski (Tipping-off) ve Gizlilik
• ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) Gönderme Usulü
• ŞİB (şüpheli işlem bildirimi) Kriterleri ve Tipolojiler