01

FATF (finansal eylem görev gücü) — Kuruluş, Tavsiyeler ve Değerlendirme

▾

• Kuruluş: 1989'da G7 zirvesi kararıyla Paris'te kuruldu.
• 40 Tavsiye: AML/CFT (kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele)/KİSYF (kara para aklama, terörün finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanıyla mücadele) alanında uluslararası standartları belirler; bağlayıcı değil, ama uyumsuzluk yaptırım doğurur.
• Karşılıklı Değerlendirme: 11 Teknik Uyum kriteri (R.1–R.40) + 10 Etkinlik kriteri → ülke notu.
• Kara Liste (Eylem Çağrısına Tabi): Kuzey Kore, İran, Myanmar.
• Gri Liste (Artırılmış İzleme): Türkiye 2021–2024 gri listede kaldı; 2024'te çıkarıldı.
• FSRBs: FATF (finansal eylem görev gücü)-tarzı bölgesel oluşumlar — MONEYVAL, GIABA, GAFILAT, ESAAMLG vb.

02

Mali İstihbarat Birimi (MİB) Modelleri

▾

Model	Bünyesi	Soruşturma?	Örnek
İdari	Bağımsız idari birim	Hayır	MASAK (mali suçları araştırma kurulu), Fransa TRACFIN
Kolluk	Emniyet / Jandarma	Evet	Avustralya AUSTRAC
Adli / Savcılık	Yargı bünyesi	Evet	Bazı AB ülkeleri
Karma	Birden fazla model	Değişken	—

• FATF (finansal eylem görev gücü) Tavsiye 29: Her ülke operasyonel bağımsızlığa sahip bir MİB kurmalıdır.

03

EGMONT Grubu ve MONEYVAL

▾

• EGMONT Grubu: Dünya genelinde MİB'lerin uluslararası bilgi paylaşımı ve iş birliği platformu. Egmont Net güvenli kanalı üzerinden finansal istihbarat paylaşımı yapılır.
• MONEYVAL: Avrupa Konseyi bünyesinde; FATF (finansal eylem görev gücü) üyesi olmayan Avrupa ülkelerini değerlendirir. Genel Kurul + Başkan, Başkan Yardımcısı, Sekretarya yapısı.
• FATF (finansal eylem görev gücü) Tavsiye 40: MİB'ler arasında uluslararası iş birliği; bilgi paylaşımında gizlilik esasları.

04

Uluslararası Sözleşmeler ve Direktifler

▾

• 1988 Viyana BM Sözleşmesi (Uyuşturucu): Kara para aklama ilk kez uluslararası suç olarak tanımlandı.
• 2000 Palermo BM Sözleşmesi (Örgütlü Suç): Aklama kapsamı genişletildi; öncül suç listesi uzatıldı.
• 2003 UNCAC (BM Yolsuzlukla Mücadele Sözleşmesi): Yolsuzluk gelirlerinin aklanmasını kapsar.
• 1999 BM Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Sözleşmesi: TF suçunun temel uluslararası dayanağı.
• AB Direktifleri: 4. (2015), 5. (2018) ve 6. (2019) AML Direktifleri — AB üyesi ülkelerde iç hukuka aktarılmıştır.

05

BM Yaptırımları ve OFAC

▾

• BMGK 1267 (1999): Taliban/El Kaide/IŞİD bağlantılı kişiler — malvarlığı dondurma + seyahat yasağı + silah ambargosu.
• BMGK 1373 (2001): 11 Eylül sonrası tüm ülkelere TF'yi suç sayma ve dondurma mekanizması kurma yükümlülüğü.
• BMGK 1718 (2006): Kuzey Kore — nükleer/füze programına kapsamlı yaptırımlar.
• BMGK 1737 (2006): İran — uranyum zenginleştirme durdurma + malvarlığı dondurma.
• OFAC (ABD): Hazine Bakanlığı bünyesinde. SDN Listesi (Specially Designated Nationals) + ülke bazlı kapsamlı yaptırımlar. İstisna: insani yardım, kişisel haberleşme, bilgi materyalleri.

Bu sayfada Uluslararası Standartlar ve Kuruluşlar konusunu 5 ana başlık altında inceleyebilirsiniz. Konu, Uyum Görevlisi Modül 1 sınavının önemli bölümlerinden birini oluşturmaktadır. Özeti okuduktan sonra 20 açıklamalı soru ile kendinizi test edebilirsiniz.

• FATF (finansal eylem görev gücü) — Kuruluş, Tavsiyeler ve Değerlendirme
• Mali İstihbarat Birimi (MİB) Modelleri
• EGMONT Grubu ve MONEYVAL
• Uluslararası Sözleşmeler ve Direktifler
• BM Yaptırımları ve OFAC