Ana Sayfa › Gayrimenkul Değerleme › Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları

Gayrimenkul Değerleme Lisansı · Ders kodu: GD01

Gayrimenkul DeğerlemeSPLekspertizdar kapsamlı mevzuatmeslek kurallarıDüzey 1konu özetisınav sorularıücretsiz

Konu Özeti

01Sermaye Piyasası Kanunu Temelleri▾
  • Sermaye piyasası: Orta ve uzun vadeli fonların, sermaye piyasası araçları alım-satımı yoluyla tasarruf sahiplerinden fon talep edenlere aktarıldığı piyasa.
  • 6362 sayılı SPK (sermaye piyasası kurulu)n: 2012 yürürlük. Hazırlık nedenleri: 6102 TTK (türk ticaret kanunu) reformları, AB mevzuatı uyumu, 2008 kriz dersleri.
  • SPK (sermaye piyasası kurulu) misyonu: Güvenilir, şeffaf, etkin işleyiş; yatırımcı koruması. (SPK (sermaye piyasası kurulu)n md.1)
  • 5 Unsur: Fon talep edenler, fon arz edenler, sermaye piyasası araçları, yardımcı kuruluşlar, borsalar.
  • Nitelikli yatırımcı: Kurul kıstaslarını karşılayan profesyonel müşteriler.
02Sermaye Piyasası Araçları ve Kaydi Sistem▾
  • Menkul kıymet: Paylar (oy, temettü, rüçhan hakkı), borçlanma araçları, diğer araçlar.
  • Türev araçlar: Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri. Dayanak: sermaye piyasası aracı, döviz, faiz, emtia.
  • Kaydi sistem: Araçların MKK (merkezi kayıt kuruluşu) tarafından elektronik ortamda tutulması. Fiziksel senet yok; haklar sicil kaydına göre.
  • MKK (merkezi kayıt kuruluşu) sorumluluğu: Yanlış kayıttan doğan zararlar için kusurları oranında.
  • Rehin: MKK (merkezi kayıt kuruluşu) nezdinde tesis edilen rehin tapu siciline bağımlı değil; hukuki geçerlilik kazanır.
03Yatırım Hizmetleri ve Sermaye Piyasası Kurumları▾
  • 10 yatırım hizmeti (md.37): Emir iletimi, işlem aracılığı, portföy aracılığı, portföy yöneticiliği, yatırım danışmanlığı, yüklenimli/yüklenimsiz halka arza aracılık, çok taraflı alım satım sistemi, saklama/yönetim.
  • Yan hizmetler: Yatırım araştırması, finansal analiz, proje finansmanı, kambiyo. Ayrı izin gerekmez.
  • Kitle fonlaması (7061): Yatırım hizmeti değil; SPK (sermaye piyasası kurulu) lisanslı platformlar aracılığıyla.
  • Kripto varlık: SPK (sermaye piyasası kurulu) lisansı zorunlu. Zimmet suçu md.110/A.
04SPK (sermaye piyasası kurulu) Denetimi ve Yaptırımlar▾
  • İdari para cezası (md.103): 20.000-250.000 TL; menfaat temin edilmişse 2 katından az olamaz; tekrarda iki kat artırım.
  • Suç cezaları: İçsel bilgi kullanımı md.106 → 2-5 yıl; Piyasa dolandırıcılığı md.107 → 3-5 yıl; İzinsiz faaliyet md.108 → 2-5 yıl; Kripto zimmet md.110/A → 6-12 yıl (zarar 3 katı).
  • Yönetici sorumluluğu: 6 ay içinde alım-satım kazancını ortaklığa iade.
05Özel Durumlar Tebliği (II-15.1)▾
  • İçsel bilgi erteleme: Meşru menfaat + piyasayı yanıltmama + gizlilik — üçü birlikte sağlanmalı.
  • İdari sorumluluğu bulunan kişiler: YK üyeleri, üst yöneticiler + eş ve 1. derece akrabaları. Yıllık 1.000.000 TL eşiğinde bildirim; 3 iş günü süre.
  • Sürekli bilgiler: Yılda en fazla 4 kez kâr tahmini. Bildirim KAP (kamuyu aydınlatma platformu)'ta Türkçe ve elektronik imzalı.
  • Çalışma dışı: En geç ertesi iş günü 09:00'a kadar bildirim.
06Kurumsal Yönetim Tebliği (II-17.1)▾
  • 4 ana bölüm: Pay sahipleri, kamuyu aydınlatma, menfaat sahipleri, yönetim kurulu.
  • Bağımsız YK üyesi: Bağımsızlık kaybında istifa; 30 gün içinde aday gösterim. Kurul olumsuz görüşü 20 gün içinde bildirirken şirket KAP (kamuyu aydınlatma platformu)'ta duyurur.
  • Kadın üye hedefi: En az %25.
  • Denetim komitesi: En az 1 üye denetim/muhasebe-finans alanında 5 yıl tecrübeli.
  • Önemli işlemler (%10+): Bağımsız üye çoğunluk onayı; onaysız → KAP (kamuyu aydınlatma platformu) + genel kurul.
07Yatırım Fonları Tebliği (III-52.1)▾
  • Yatırım fonu: Tüzel kişiliği olmayan mal varlığı, PYŞ tarafından içtüzük ile kurulan, inançlı mülkiyet esasına göre işletilen yapı.
  • Şemsiye fon: Tek içtüzük altında birden fazla alt fon; alt fonlar arasında çapraz yükümlülük yok.
  • %10 sınırı: Tek ihraççıya fon varlıklarının %10'undan fazlası yatırılamaz (DİBS ve Hazine bonosu hariç).
  • TEFAS: Farklı PYŞ fonlarına tek platformdan erişim. İleriye dönük fiyatlama zorunlu; geriye dönük yasak.
08TSPB Meslek Kuralları ve Etik İlkeler▾
  • TSPB: SPK (sermaye piyasası kurulu)n md.74 uyarınca kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu. Üyeler: aracı kurumlar, bankalar, PYŞ, yatırım ortaklıkları.
  • 6 etik ilke: Temel ilke, bağımsızlık/dürüstlük/adillik, özen ve titizlik, sürekli gelişim, sır saklama, etik düşünme.
  • Scalping yasağı: Müşteri emrinden önce aynı araçta kendi adına işlem yasak.
  • Disiplin cezaları (hafiften ağıra): Uyarı → Kınama → İPC → Geçici çıkarma → Sürekli çıkarma. Kesinleşen ceza sicile işlenir ve Kurul'a bildirilir.

Pratik Test

Gayrimenkul Değerleme Lisansı — Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları konusu için interaktif test çöz. Şıklar karışık, anında açıklama.

100 Soru ile Pratik Teste Başla →